Austria

      Republika Austrii (Österreich) szczyci się wielowiekową tradycją historyczną i kulturalną. Tereny wchodzące w skład dzisiejszej Austrii były odwiedzane już w starożytności przez wojska Cesarstwa Rzymskiego, które zakładały w Panonii fortece strzegące północnych rubieży Imperium. W taki sposób Rzymianie założyli m.in. Vindobonę, czyli obecny Wiedeń, który od wielu lat stanowi formalną stolicę państwa. Swój rozwój Austria zawdzięcza słynnej i kontrowersyjnej dynastii Habsburgów, dzierżącej tron wiedeński niemal bez przerwy, od Średniowiecza do końca wieku XIX.

      Dzisiejsza Austria, licząca ok. 8 mln. mieszkańców, jest nadal krajem bardzo bogatym i obfitującym w atrakcje. Wiedeń to do chwili obecnej kulturalne centrum Europy, miasto muzyki i przepięknej architektury, Salzburg kusi prześlicznym centrum i domem rodzinnym Wolfganga Amadeusza Mozarta, a Innsbruck - stolica Tyrolu przyciąga co roku wielu wspinaczy i narciarzy. Wszak miasto dwukrotnie w latach 1964 i 1976 było gospodarzem Zimowych Igrzysk Olimpijskich, a na tutejszej skoczni triumfował przed paroma laty Adam Małysz. Warto zwrócić uwagę również na Graz, ośrodek uniwersytecki słynący z teatru wpisanego w 1999 r. na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO i gubernatora Kalifornii - Arnolda Schwarzeneggera - urodzonego w tym mieście.

      Austria to góry, a jeśli góry, to wspaniałe Alpy, z najwyższym szczytem Grossglockner (3797m.n.p.m.) znajdującym się na terenie Parku Narodowego Wysokie Taury. Niemal 80 proc. powierzchni kraju leży powyżej 300 m.n.p.m. Nic więc dziwnego, że Austriacy od lat należą do najlepszych w zimowych sportach. Doskonałe warunki do jazdy nartach i snowboardzie oferują stoki Tyrolu, Salzburga i Karyntii, a na lodowcach można korzystać z uciech białego szaleństwa przez cały rok. Alpejskie krainy w Austrii oferują również wspaniałe trasy wycieczkowe dla turystów w każdym wieku. Rozległe doliny oferują zapierające widoki na ośnieżone szczyty, zaś z wierzchołków gór roztacza się cudowna panorama na poszarpane granie. Oto właśnie Austria: kraj, który zaspokoi i uduchowionego wielbiciela sztuki, i pełnego energii sportowca.

Informacje praktyczne
Austria to świetnie rozwinięty, bardzo dobrze zaopatrzony kraj. Doskonała komunikacja drogowa, możliwe połączenia wszystkimi środkami transportu. Obowiązująca waluta - Euro, język - niemiecki.

Bośnia i Hercegowina

      Bośnia i Hercegowina - państwo w południowo-wschodniej Europie na Bałkanach, powstałe po rozpadzie Jugosławii. Graniczy od zachodu i północy z Chorwacją a z Serbią i Czarnogórą od wschodu. Składa się z: Bośniacko-Chorwackiej Federacji Bośni I Hercegowiny oraz Republiki Serbskiej. Językiem urzędowym jest bośniacki, chorwacki i serbski Stolicą jest Sarajewo.
Bośnia i Hercegowina położona jest w zachodniej części Półwyspu Bałkańskiego. Długość granic wynosi 1459 km. Z czego 922km z Chorwacją 295KM Z Serbią i 225 km z Czarnogórą. Ma bardzo ograniczony dostęp do morza, wybrzeże ma zaledwie 17 km długości. Jedyny kurort morski Bośni i Hercegowiny nosi nazwę Neum.
Bośnia i Hercegowina jest krajem górzystym. Większość terytorium stanowią Alpy Dynarskie, tylko w północno-wschodniej części tego kraju znajduje się niewielka część Niziny Panońskiej.

      Blisko 90% jej obszaru znajduje się powyżej 200 m n.p.m. Najwyższy punkt jest Maglić 2386 m n.p.m. a najniższym Morze Adriatyckie 0 m.

Bułgaria

Bułgaria – słoneczny raj
      Bułgaria to malowniczy kraj, który na mapie odnajdziemy w części południowo-wschodniej Europy, położony w historycznym regionie – na Półwyspie Bałkańskim. Sąsiadami Bułgarii od południa jest Grecja i Turcja, od północy Rumunia, którą oddziela rzeka Dunaj, od zachodu Bułgaria graniczy z Serbią i Macedonią, a wschodnią granicę państwa oblewa Morze Czarne. To właśnie czarnomorskie wybrzeże jest najbardziej obleganym miejscem przez turystów. Ale nie ma się czemu dziwić – złociste plaże, słońce, apetyczna kuchnia i gościnność mieszkańców przyciągają urlopowiczów jak magnes. Bujna przyroda i soczysta zieleń, lasy, malownicza linia brzegowa sprawiają, że słusznie nazywane jest "Bułgarską Riwierą". Czyste, szerokie plaże błyszczące złociście w słońcu dały nazwę kurortowi Złote Piaski, a nazwa najpiękniejszego kąpieliska i uzdrowiska – Słoneczny Brzeg, mówi sama za siebie. Bułgarię charakteryzuje bardzo urozmaicony krajobraz – od pasm górskich po szerokie, złote piaski wybrzeża. Także amatorzy ciszy odnajdą tu spokój na dzikich plażach, otoczonych wydmami, w zacisznych zatoczkach skrytych między skałami. Oprócz letniego plażowania Bułgaria to także świetne miejsce zimowego wypoczynku – Góry Riła nie zawiodą entuzjastów śniegu, pięknych krajobrazów i sportów zimowych. Ponadto na każdym kroku natrafia się tu na ślady przeszłości. Ziemia ta kryje wiele tajemnic – nie ma miasta ani miasteczka, gdzie historia nie odcisnęłaby swojego piętna. Największym miastem Bułgarii jest stolica – Sofia. Inne większe miasta to Płowdiw, Warna, Burgas, Ruse, Stara Zagora.

Bułgaria – klimat
      Panuje tutaj klimat umiarkowany ciepły, suchy. Na wybrzeżu dzięki wpływowi morza wilgotniejszy, przez co łagodny i przyjemny. Idealny do plażowania. Średnia temperatura w lipcu, w centralnej części kraju wynosi 23˚C, a na południu 25˚C. Natomiast średnia temperatura wody od czerwca do września to 23˚C. Klimat stwarza korzystne warunki do letniego wypoczynku.

Bułgaria – historia
      Dlaczego właśnie Bułgaria jest świetnym miejscem na wakacje? Entuzjaści historii i poznawania nowych kultur w swoich planach wakacyjnych powinni koniecznie uwzględnić Bułgarię, która – choć nie do końca doceniana, na pewno nie rozczaruje urlopowiczów. Przeszłość tego kraju jest bowiem bardzo burzliwa, a historyczne wydarzenia, pozostawiły w tym regionie szczególne dziedzictwo kulturalne. Bułgaria pamięta starożytne cywilizacje i wielkich ludzi. Wcześniej te tereny zamieszkiwały różne ludy – plemiona trackie, przejściowo także celtyckie, Rzymianie, później stały się miejscem najazdów Hunów i Gotów, aż do roku 681, kiedy to datuje się powstanie państwa bułgarskiego. Wtedy tereny dzisiejszej Bułgarii zasiedliły plemiona Protobułgarów, których przywódca chan Asparuch założył państwo ze stolicą w Plisce. W historii Bułgarii wiek IX przyniósł dwa przełomowe dla jej dalszych dziejów wydarzenia: chrystianizację kraju za panowania cara Borysa (863 r.) i związaną z tym działalność braci misjonarzy - Cyryla i Metodego, pionierów języka, twórców najstarszego pisma starocerkiewno słowiańskiego, mecenasów kultury słowiańskiej oraz powstanie w 893 r. drugiego państwa bułgarskiego ze stolicą w Presławiu. Tereny Bułgarii zostały podbite przez Bizancjum w 1018 r. i uległy jego wpływom kulturowym. Bizantyjska okupacja pozostawiła swoiste pomniki niewoli w postaci klasztorów i cerkwi, pozostałości architektonicznych, które dziś cieszą oczy turystów. Rok 1188 to data utworzenia przez cara Asena trzeciego państwa bułgarskiego ze stolicą w Wielkim Tyrnowie, które w 1396 r. najechali Turcy osmańscy. Także ten okres niewoli odcisnął na bułgarskiej kulturze i mentalności swoje piętno. Ducha islamu poczujemy zwiedzając liczne meczety, twierdze, łaźnie, które na stałe wpisały się w tamtejszy krajobraz. Niepodległość Bułgaria odzyskuje w 1878 r. Powstaje Księstwo Bułgarskie ze stolicą w Sofii. XX wiek na kartach jej historii zapisał się niezbyt szczęśliwie – to wojny bułgarskie oraz dwie wojny światowe, a następnie proklamowanie republiki ludowej i sprawowanie władzy przez Bułgarską Partię Komunistyczną. Dopiero 1990 rok przynosi prawdziwą niepodległość. Obecnie Bułgaria jest członkiem NATO i Unii Europejskiej.

Bułgaria – zabytki
      Obcokrajowcy nie tylko dla złocistych plaż i Morza Czarnego przybywają do Bułgarii. Bułgaria to kraj o zawiłych dziejach, pozostający pod wpływami różnych kultur, czego świadectwem będzie cerkiew, meczet, czy historyczny ślad w postaci twierdzy, mostu, pomnika. Ten kraj skrywa wiele cennych zabytków. Bułgaria może się pochwalić aż 9 miejscami wpisanymi na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Do skarbów tamtejszej kultury zalicza się Cerkiew Bojańską koło Sofii – średniowieczną prawosławną świątynię, pochodzącą z XIII w., z mistrzowsko wykonanymi freskami. Koniecznie trzeba zobaczyć jedyny w swoim rodzaju i jedyny taki zabytek w Europie, jakim jest Jeździec z Madary – średniowieczna płaskorzeźba wykuta w piaskowcu, przedstawiająca jeźdźca, który przebija włócznią lwa. Obok reliefu skalnego znajdują się napisy mówiące o zwycięstwach chanów bułgarskich. Centrum kultu stał się kolejny zabytek na liście, czyli zespół cerkwi wykutych w skale w Iwanowie. Stanowią one arcydzieło bułgarskiej sztuki sakralnej. To wykute w skale, 32 metry ponad poziomem rzeki Rusenski Łom, klasztory, kościoły i kaplice, znajdujące się w pobliżu wsi Iwanowo. Do popularnych zabytków należy także grobowiec tracki w Swesztari oraz tracki grobowiec z Kazanłyku, który pochodzi z okresu hellenistycznego i stanowi część ogromnej, liczącej ponad 500 obiektów nekropolii. Dech w piersiach zapiera zabytkowe miasto Nesebyr - starożytna osada rybacka, w której zachowały się ruiny dawnej rzymskiej architektury, malownicze drewniane domy, wybudowane w XIX w. oraz wąskie, kamienne uliczki, które nadają romantycznego charakteru panoramie miasta. W zachodniej Bułgarii najczęściej odwiedzanym przez turystów miejscem jest Monastyr Rilski – najsłynniejszy i największy zarazem prawosławny klasztor, założony przez św. Iwana w X w., usytuowany u stóp masywu Riła. Kopuła tej świątyni skrywa piękne ikony i malownicze freski. Na liście UNESCO znajdują się także dwa miejsca, będące dziełem samej natury: Rezerwat przyrody Srebyrna oraz Park Narodowy Piranu. Pierwszy obejmuje jezioro i okoliczne tereny, a znany jest przede wszystkim z ponad 170 gatunków ptaków, takich jak kormorany, pelikany i czaple. Natomiast drugi to park, w ramach którego usytuowanych jest ponad 180 polodowcowych jezior. Jest idealnym miejscem do uprawiania turystyki pieszej. Wiedzie przez niego stary szlak winiarski.

Bułgaria – kuchnia
      Specyfikę tego miejsca poznamy degustując przysmaki miejscowej kuchni. Kuchnia bułgarska to typowa kuchnia bałkańska, dlatego w bułgarskim menu znajdziemy potrawy charakterystyczne dla narodów zamieszkujących półwysep. Bułgarska sztuka kulinarna łączy w sobie elementy kuchni tureckiej, greckiej, a nawet niemieckiej. Od Turków Bułgarzy zapożyczyli kebaby i jogurty. Nabiał, zwłaszcza sery, a przede wszystkim zapożyczona z Grecji feta, także są często wykorzystywane do przyrządzania posiłków. Na talerzach Bułgarów królują przede wszystkim warzywa, z których przyrządza się pyszne i zdrowe sałatki oraz surówki, inne na każdą porę roku. Największą popularnością i wzięciem cieszy się, będąca wizytówką bułgarskiego menu, szopska sałata – mieszanka papryki, zarówno ostrej, jak i słodkiej, ogórka, pomidora, natki pietruszki, sera fety z dodatkiem przypraw. Bułgarzy uwielbiają dania mięsne przypominające gulasz – jak kawarma czy giuwecz. Czego koniecznie musimy skosztować, będąc w Bułgarii? Za przysmak uchodzą musaki – rodzaj zapiekanki z warzyw i ryżu, na wierzchu których znajduje się jajko z mlekiem, po upieczeniu tworzące chrupiącą skórkę. W nadmorskich okolicach do przygotowania posiłków wykorzystuje się dary morza i jada dużo ryb. Typowe dla regionu desery to przede wszystkim ciasta napączowane słodkimi syropami, jak bakława, czy rewane. Co nas może zaskoczyć w bułgarskim menu? Chyba najbardziej obcy naszemu podniebieniu będzie tarator – bardzo lubiana zupa z ogórka i czosnku na jogurcie. Czego natomiast nie znajdziemy w bułgarskiej restauracji? W karcie dań nie natrafimy raczej na potrawy mączne, jak np.; kluski czy pierogi, które występują bardzo rzadko w bułgarskiej kuchni.
      Jeśli chodzi o alkohol to specjalnością jest oczywiście rakija, mocna wódka przyrządzana z różnych owoców: najbardziej popularna jest śliwowica, ale istnieje tez odmiana przyrządzana z moreli, winogron, a nawet płatków róż. Każdy region Bułgarii specjalizuje się w produkcji innej odmiany. Bułgaria posiada też długie tradycje winiarskie, dlatego trzeba spróbować znanych na całym świecie win, jak np. melnik. Z innych alkoholi warto skosztować też mastyki, bułgarskich win musujących, jak np. Iskra, Santa Monica, czy najlepszych rodzajów piwa: Astika, Kamenica i Zagorka.
      Nawet wybrednym turystom zasmakują tutejsze specjały. Jak mówi bułgarskie powiedzenie – "Dobrata chrana sama se chwali", czyli dobre jedzenie samo się chwali, co najlepiej oddaje istotę kulinarnych tradycji tego kraju.

Bułgaria – kultura i obyczaje
      W życiu codziennym Bułgarów tradycja kulinarna i sztuka jedzenia mają duże znaczenie. Przyrządzanie jedzenia odbywa się według rytuału – ma swoje miejsce, czas i oczywiście sposób przygotowania. Posiłki są celebrowane i spożywane zazwyczaj w większym gronie. Obiad to swoista uczta, która zazwyczaj trwa dość długo. Jeszcze przed jedzeniem często podawana jest szopska sałatka i kieliszek rakiji. Na pierwsze danie serwowana jest czorba, czyli gęsta i pikantna zupa, a po niej przychodzi kolej na mandżę, czyli główne danie. Bułgarzy do obiadu piją wino, a po posiłku serwowany jest deser. Do prawie każdego posiłku jada się chleb, który zjadany jest w specyficzny sposób: leżący na brzegu talerza łamie się kawałek po kawałku.
      Jako że tutaj tradycje winiarskie są bardzo długie, wino jest dla Bułgarów szczególnie ważne i dlatego organizuje się liczne święta z jego okazji. Największym i najbardziej znanym jest Święto Winobrania, które jest ruchome i zależy od momentu dojrzewania winogron. W tym dniu odbywa się procesja, na czele której kroczą młode dziewczęta niosące wypełnione po brzegi kosze z winogronami. Za nimi jadą pełne winogron wozy, a wszystko to odbywa się przy dźwiękach muzyki.
      Bułgarzy słyną ze swojej gościnności i życzliwości. Każdy gość, także niezapowiedziany, jest wylewnie witany i proszony do wspólnego stołu. Nie należy odmawiać, ponieważ odmowa odbierana jest za afront. Według zwyczaju gość powinien się odwdzięczyć gospodarzom za gościnę i ofiarować kwiaty lub słodycze. Należy także pamiętać o specyficznej mowie ciała w Bułgarii, gdzie odwrotnie interpretuje się kiwnięcia głowa na "tak" i "nie", co jest często powodem nieporozumień między obcokrajowcami a mieszkańcami.

      Bułgaria to czar morza, które wdziera się na złote plaże. To bałkańskie wzgórza, które pokrywają lasy, winnice i sady. To źródła mineralne i ukryte zatoczki. To widoczne ślady przeszłości – starożytne cerkwie, rzymskie zabudowy, średniowieczne twierdze i zamki, tureckie łaźnie i meczety. Bułgaria jest krajem o fascynującej historii, przyjemnym klimacie i niezwykle atrakcyjnych turystycznie miejscach. Oferuje szeroką gamę form wypoczynku. Amatorzy aktywnego spędzania czasu także znajdą tu coś dla siebie. Bułgaria to propozycja dla tych, którzy lubią wspinaczki, turystykę górską, rowery. Swoim pasjom mogą się tutaj także oddać entuzjaści kajakarstwa, nurkowania czy lotniarstwa. Pomyślne wiatry cieszą żeglarzy i amatorów windsurfingu. Nie trzeba wcale udawać się w daleką podróż, żeby wkroczyć w całkiem inny, egzotyczny świat, bowiem Bułgaria należy do obcego nam kręgu kultury prawosławnej. Nasza propozycja to noclegi, apartamenty prywatne, hotele i kwatery prywatne, także w ofercie last minute i standardzie all inclusive. Zapraszamy do słonecznej Bułgarii!

Chorwacja

      Wakacje nad Morzem Adriatyckim większości osób kojarzą się z Włochami. Tymczasem piękne plaże, ruiny z czasów starożytnych i inne atrakcje turystyczne czekają także po drugiej stronie Adriatyku - w Chorwacji. I to za niższą cenę.
      Taniej nie znaczy gorzej. Przekonało się o tym w 2009 roku prawie 11 milionów turystów, bo właśnie tylu odwiedziło Chorwację.

Chorwacja - miejsca i związane z nimi atrakcje
Największą popularnością cieszy się zachodnia część kraju - półwysep Istria i Dalmacja oraz wyspy. Chorwacja ma ponad 1000 wysp i wysepek (niektóre przewodniki podają, że dokładnie 1185), ale zamieszkałych jest niecałe 70.
      Największa wyspa Cres, ma ponad 400 km2 i całkiem sporo do zaoferowania. Pełno tu niewielkich miasteczek, liczących czasami kilkadziesiąt mieszkańców. Można wybrać się też nad jezioro Vransko albo przejechać do miejscowości Vrana, gdzie znajdują ruiny twierdzy templariuszy. Warto zajrzeć do miasta Osor. Znajduje się w nim most obrotowy, łączący Cres z mniejszą wyspą Lošinj. Dawno temu obie wyspy stanowiły całość. Można powiedzieć, że bardzo dawno temu, bo dzielący je kanał wykopali starożytni Rzymianie. Osor ma pewną cechę wspólną z Chicago, Bukaresztem i Belgradem. We wszystkich tych miastach można podziwiać dzieła Ivana Meštrovicia (1883-1962), jednego z najsłynniejszych chorwackich rzeźbiarzy. Miłośnicy muzyki klasycznej powinni wybrać się do tego miasteczka między połową czerwca a końcem sierpnia, kiedy czołowi chorwaccy artyści dają koncerty w miejscowej katedrze i na rynku.
      Wyspa Krk jest zbliżona powierzchnią do Cres, według niektórych nawet nieco większa. Do jej sztandarowych atrakcji turystycznych należy jaskinia Biserujka, gdzie można podziwiać stalaktyty, stalagnaty i - przy odrobinie szczęścia - nietoperze. Warto też polecić oceanarium w miasteczku Baška.

      Inną ciekawą wyspą jest Hvar. Lubią ją turyści - czytelnicy magazynu "Condé Nast Traveler" uznali ją za szóstą wyspę w Europie pod względem atrakcyjności. Wyprzedziła m.in. Kretę, Maderę, Sardynię i Rodos. Z kolei mieszkańcy Hvaru lubią turystów - pierwszą organizację, propagującą turystykę, założyli już w 1868 roku. Krajobraz wyspy został w 2008 roku wpisany na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
      Chorwacja to nie tylko wyspy, ale i atrakcyjne wybrzeże. Z nadmorskich miast warto zwrócić uwagę na Dubrownik, położony na południu kraju. Lord Byron nazwał go "perłą Adriatyku", Napoleon "oazą cywilizacji", a George Bernard Shaw - "rajem na ziemi". Stare miasto w Dubrowniku znajduje się na liście Światowego Dziedzictwa Ludzkości UNESCO. Zwiedzając starówkę, warto zwrócić uwagę na Wielką Fontannę Onufrego (Onofrijeva česma) z 1438 roku, XVI-wieczny kościół Zbawiciela (Crkva sv. Spasa) czy sporej wielkości Pałac Sponza (Palača Sponza). Obecnie jest to siedziba archiwum, ale wcześniej mieściły się w nim m.in. mennica, akademia i Muzeum Rewolucji Socjalistycznej. W mieście znajduje się najstarsza działająca apteka w Europie - jest otwarta od 1317 roku. Kiedy wyjdzie się poza starówką, można podziwiać mury, otaczające miasto. Mają prawie 2 kilometry długości i ponad 25 metrów wysokości. Obrazu dopełnia kilkanaście wież i forteca. Budowany był przez kilka stuleci, od XII do XVII wieku, i udało mu się przetrwać nawet trzęsienie ziemi, które w 1667 roku nawiedziło Dubrownik. Mur stanowił skuteczną przeszkodę dla różnych wojsk pragnących zdobyć Dubrownik, także w czasie wojny na początku lat 90. XX w. Miasto posiada też bogatą ofertę kulturalną - na okres wakacyjny przypada Letni Festiwal (Dubrovačke ljetne igre), święto dla miłośników muzyki i szeroko pojętego folkloru.
      Ciekawszą i dłuższą historię od Dubrownika ma Split, największe chorwackie miasto położone nad Adriatykiem. Mieli tutaj swoją osadę już starożytni Grecy. Okolica była na tyle atrakcyjna, że rzymski cesarz Dioklecjan (panował w latach 284-305) zdecydował się wybudować pałac. Budowla miała 170-200 metrów długości i 15-20 metrów szerokości. Kiedy po latach reformowania Cesarstwa Rzymskiego i prześladowania chrześcijan abdykował, zamieszkał w Splicie na stałe. Kiedy kilka lat później grupa senatorów rzymskich namawiała go, by ponownie objął rządy, Dioklecjan pokazał im piękne pałacowe ogrody. Stwierdził, że nie potrafi opuścić tak pięknego miejsca. Obecnie ruiny pałacu Dioklecjana (po chorwacku Dioklecijanova palača) można podziwiać w Splicie, a także na banknocie o nominale 500 kun (kuna - chorwacka waluta). W skład kompleksu pałacowego wchodziło też mauzoleum, które w średniowieczu przerobiono na katedrę. Później dodawano do niego kolejne elementy, stąd różne fragmenty pochodzą z różnych epok. Dzwonnicę wybudowano około 1100 roku, efektowne drewniane drzwi około 1220 roku, a chór postawiono dopiero w XVII wieku. Ironią losu jest to, że patronem katedry jest święty Duje, biskup Salony, ścięty w 304 roku na polecenie Dioklecjana. W Splicie jest kilka muzeów, jednym z nich jest Muzeum Archeologiczne, najstarsza tego typu placówka w Chorwacji (założone w 1820 roku).
      Kolejne godne polecenia nadmorskie miasto to Trogir. Do najważniejszych zabytków należą średniowieczna katedra p.w. św. Wawrzyńca (Trogirska katedrala sv. Lovre) oraz pochodzący z tej samej epoki zamek Kamerlengo (Gradina Kamerlengo). Miłośnicy historii powinni zajrzeć do innego nadmorskiego miasta, Nin. Znajduje się tam najmniejsza katedra na świecie - p.w. Świętego Krzyża, wybudowana w IX wieku.
      Najlepiej zachowana budowla z tego okresu - przedromański kościół św. Donata - znajduje się w Zadarze. To piąte pod względem ludności miasto Chorwacji jest położone nad Adriatykiem. Posiada interesujące zabytki praktycznie z każdej epoki. Ze starożytności będzie to rzymskie Forum, największe z tej strony Adriatyku. Zostało założone przez pierwszego cesarza, Oktawiana Augusta (panował od 27 p.n.e. do 14 n.e.). Z czasów średniowiecza - obok kościoła św. Donata - pochodzi katedra p.w. św. Anastazji (Katedrala sv. Stošije) (XII-XIII w.). W Zadarze można zobaczyć też cytadelę z 1409 roku czy Bramę Miejską (Kopnena vrata) z 1543 roku. W mieście znajduje się też wiekowy uniwersytet (założony w 1396 roku) oraz kilka muzeów. Z imprez kulturalnych melomanów zainteresują Muzyczne Wieczory św. Donata (Glazbene večeri u sv. Donatu), organizowane od 1960 roku. W kościele św. Donata i innych historycznych miejscach Zadaru w letnie wieczory koncertują muzycy klasyczni z Chorwacji i zagranicy. W maju odbywa się tu Międzynarodowy Festiwal Chórów (Međunarodno natjecanje pjevačkih zborova).
      Wyjątkowa katedra, pod wezwaniem św. Jakuba, znajduje się w Szybeniku, także mieście położonym nad Adriatykiem. Kościół zbudowany jest wyłącznie z kamienia. Stanowi ciekawe połączenie stylu gotyckiego i renesansowego z elementami romańskiego - efekt: zachwyceni turyści i wpis na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
      Na tę samą listę trafiła bizantyńska bazylika Eufrazjana w Poreču, zbudowana w VI w. Samo miasto Poreč, położone na Półwyspie Iliryjskim, jest znanym ośrodkiem turystycznym. Na tę opinię "pracowało" już od XIX w. - najstarszy przewodnik po mieście pochodzi z 1845 r.
      Nad Adriatykiem znajduje się też "chorwackie Saint-Tropez", czyli miasto Rovinj. Dość często można ta usłyszeć język włoski. Nie chodzi tu tylko o turystów z Italii. 16% mieszkańców Rovinj to Włosi.
      Chorwację warto polecić też naturystom. "Tekstylni" nie muszą się obawiać niechcianych widoków. Plaże dla nudystów są dokładnie wydzielone i oznaczone. Jest ich ponad 30, a najstarsza i najsłynniejsza znajduje się na wyspie Rab. Została otwarta w 1934 roku, a wśród nagich plażowiczów znajdowali się m.in. brytyjski król Edward VIII i jego amerykańska żona Wallis Simpson.
      Jeżeli ktoś gustuje bardziej w klimatach "śródlądowych", może wybrać się do Parku Narodowego Jezior Plitwickich (Nacionalni park Plitvička jezera). 30 tysięcy hektarów natury, 16 jezior i imponujący Wielki Wodospad powinno zadowolić najbardziej wybrednych wczasowiczów.
      W środku kraju jest też położony Zagrzeb. Stolica Chorwacji liczy prawie milion mieszkańców i ma sporo rzeczy do zaoferowania turystom. Przede wszystkim warto polecić muzea. W Muzeum Archeologicznym (Arheološki muzej) przechowywana jest jedyna znana księga zapisana w języku etruskim (Liber Linteus). Księga ta miała ciekawą historię. Najpierw wywiezioną ją do Egiptu, gdzie została pokrojona na wąskie paski i posłużyła jako tkanina do owijania mumii. Mumia ta w XIX w. trafiła do muzeum w Zagrzebiu i dopiero w 1891 roku odkryto, czym tak naprawdę były "bandaże". Mumia też należy do stałych eksponatów tej placówki. Miłośników malarstwa holenderskiego, włoskiego i hiszpańskiego zainteresuje Muzeum Mimara. W "starym mieście" można podziwiać katedrę św. Stefana, gotycki kościół św. Marka czy Sabor, siedzibę chorwackiego parlamentu. Zwiedzanie cmentarzy nie jest może najlepszą wakacyjną rozrywką, ale w Zagrzebiu warto uczynić wyjątek. Zagrzebski cmentarz Mirogoj zaliczany jest do najpiękniejszych na świecie. Został założony w 1876 roku. Jego ozdobą jest budowla, zaprojektowana przez Hermana Bollé, składająca się ze wspaniałych arkad z kopułami, centralnym portalem i kościołem. Na cmentarzu chowano zmarłych bez względu na wyznanie - stąd leżą obok siebie katolicy, prawosławni, protestanci, żydzi, muzułmanie czy ateiści. Wśród pochowanych znajduje się wielu wybitnych Chorwatów jak pisarz Miroslav Krleža (1893-1981), chemik i noblista Władymir Prelog (1906-1998) czy prezydent Franjo Tudman (1922-1999). Zagrzeb to też miejsce godne polecenia miłośnikom filmu. Od 1972 roku, na początku czerwca, odbywa się tutaj Światowy Festiwal Animacji (Svjetski Festival Animiranog Filma).
      Z miast położonych na północ od Zagrzebia turyści chętnie odwiedzają Varaždin. Jedną z największych atrakcji miasta jest Stari Grad, kompleks obronny, obejmujący zamek oraz miejskie muzeum. Krapina, także leżąca na północy kraju, to obowiązkowy przystanek, dla osób interesujących archeologią. Odkryto tutaj liczne pozostałości po neandertalczykach. Nacięcia na kościach oraz zmiażdżone szczątki wskazują zdaniem naukowców na to, że neandertalczycy byli kanibalami. W 2010 roku otwarto muzeum, poświęcone wyłącznie przedstawicielom gatunku homo neandertaltis (Muzej Krapinskih Neandertalaca). Jest to jedna z najnowocześniejszych placówek muzealnych w Europie i najlepsze miejsce, gdzie można dowiedzieć się wielu ciekawostek o ludziach pierwotnych. Niedaleko Krapiny (23 km) znajduje się zamek Trakoščan. Zbudowany w XIII w., był rozbudowywany w kolejnych stuleciach, głównie ze względu na zagrożenie tureckie. Od XVI w. do zakończenia II wojny światowej stanowił siedzibę rodu Draškovićich, później przeszedł w ręce państwa. Rocznie odwiedza go 40000 turystów.
      Podróżni rzadziej zaglądają do Slawonii, krainy położonej we wschodniej części kraju. Tymczasem jest tutaj kilka miejsc godnych poleceniach. W Osijeku, największym mieście w regionie, warto zwiedzić osiemnastowieczną Tvrdę (najstarszą część miasta) oraz neogotycki kościół św. Piotra i Pawła, zbudowany w 1898 roku. Przy okazji można wybrać do leżącego nieopodal miasta parku narodowego Kopački Rit. W innym slawońskim mieście, Valopovo, znajduje się barokowy zamek, należący do rodziny Prandau-Normann, który otacza piękny park. Z kolei Požega, w średniowieczu rezydencja węgierskich królowych, kusi takimi zabytkami jak kościół p.w. Ducha Świętego (Crkva Sv. Duha) czy osiemnastowieczna katedra p.w. św. Teresy z Avilo (Katedrala Sv. Terezije Avilske). W mieście odbywają się też ciekawe imprezy. 12 marca mieszkańcy świętują rocznicę zwycięstwa nad Turkami w 1688 roku. 15 października to z kolei dzień dla miłośników muzyki organowej. Rozbrzmiewa ona w wielu miejscach z okazji święta Teresy z Avilo, patronki miejscowej katedry. W Požedze odbywa się wyjątkowy festiwal filmowy - Hrvatski festival jednominutnih filmowa. Wyświetla się na nim filmy, które trwają nie dłużej niż minutę.

Chorwacja - kulinaria
      Wizyta w Chorwacji to także możliwość wzbogacenia doświadczeń kulinarnych. Ze specjałów kuchni (nad)morskiej można polecić owczy ser (paski sir) z wyspy Pag, suszoną, a następnie wędzoną szynka (prsut) oraz dalmatyński gulasz z kopytkami (pašticada). Odwiedzając Slawonię, warto skosztować kulen (rodzaj wieprzowej kiełbasy) czy fiš paprikaš (pikantny gulasz rybny). Wielbiciele mocniejszych trunków kojarzą zapewne rakiję, której zawartość alkoholu waha się od 40 do 60%. Uchodzi ona za narodowy napój Chorwatów, ale każda południowosłowiańska nacja uważa go za swój. Niewiele słabszy (33-40%) jest likier maraschino, wyrabiany w Dalmacji.

Chorwacja - garść informacji praktycznych
Najszybciej można dostać się do Chorwacji samolotem. Jest to możliwe nawet w ciągu 3 godzin. Część biur podróży preferuje podróż autokarami. Trwa on zwykle około doby. Warto pamiętać, że Chorwacja (jeszcze) nie znajduje się w Unii Europejskiej. Wprawdzie można wjechać i wyjechać z tego kraju, posiadając polski dowód osobisty, ale lepiej zaopatrzyć się w paszport. Ułatwia on korzystanie z opieki zdrowotnej (np. przy wzywaniu pogotowia), jak i podróż przez kraje tranzytowe (Bośnia i Hercegowina).
      Już po samym przeglądzie zabytków można się zorientować, jak ciekawą historię ma Chorwacja. W zależności od regionu i epoki przebywali tutaj starożytni Grecy, Rzymianie, Bizantyńczycy, Wenecjanie, Turcy osmańscy, Węgrzy i Austriacy. Zwiedzając Chorwację, można się przekonać, jak szybko kraj ten podniósł się po krwawej wojnie, która na początku lat 90. przetoczyła przez Bałkany.

Czarnogóra

George Byron powiedział: W momencie powstawania naszej planety najpiękniejsze połączenie ziemi z morzem przypadło wybrzeżu Czarnogóry. Czarnogóra to kraj, który zachwyca urokiem krystalicznych wód dotykających pasm niekończących się piaszczystych plaż. Kraj pełen magicznych zakątków, wysp z dzikimi zatoczkami otoczonych błękitnymi wodami Adriatyku. Czarnogóra (Crna Gora, Montenegro) jest państwem należącym do basenu Adriatyku, graniczącym z Albanią, Chorwacją, Bośnią i Hercegowiną oraz z Serbią - od 2006 r. już rozłącznym, niepodległym krajem. Mimo niedawnych konfliktów szybko podnosi się z trudności gospodarczych i politycznych. Jako kraj nadmorski, z ciepłym klimatem podzwrotnikowym na wybrzeżu a alpejskim w dalekich górach, chętnie inwestuje w turystykę. Na gości Riwiery Czarnogórskiej czekają nowoczesne kąpieliska z pięknymi plażami i zachęcające do spacerów wąskie uliczki miast, w które wpisana jest historia kraju. Na wielbicieli gór - bacówki, schroniska i dobrze wytyczone szlaki. "Młodość" Czarnogóry jest wielką zaletą dla turystów, którzy lubią wypoczynek aktywny a zarazem niedrogi. Dzikość terenów, brak tłumów zwiedzających i swojska atmosfera sprawiają, że pobyt tutaj nie sprowadza się tylko do leżenia na słońcu, lecz pobudza do zapuszczania się w kolejne zakątki. W tym niewielkim kraju znajdziemy wiele średniowiecznych miasteczek, przepełnionych baśniową atmosferą, m.in. nadmorską Budvę, zabytkowy ( w całości wpisany na listę UNESCO) Kotor, a także Zabljak , Cetinje czy Podgoricę - stolicę republiki. Najpopularniejszym miejscem jest jednak Sveti Stefan, wyspa o średniowiecznej, śródziemnomorskiej architekturze, na której każdy budynek jest oddzielnym, niepowtarzalnym dziełem. Miejscowa kuchnia to też ważny powód, dla którego warto pojechać do Czarnogóry. Pomieszanie kuchni śródziemnomorskiej, orientalnej i słowiańskiej daje naprawdę niespotykany i smakowity efekt.
      Pobyt w Czarnogórze jest nierozerwalnie związany z szumem morza, widokiem gór, zapachem łąk oraz poczuciem harmonii ze światem, co przydarza się coraz rzadziej w popularnych światowych kurortach. Koniecznie trzeba skusić się na tę niebanalną przygodę, póki jeszcze Republika Czarnogórska jest dziewicza i dzika.

Informacje praktyczne
Czarnogórcy używają języka serbskiego (w dialekcie ijekawskim), także albańskiego, bośniackiego i chorwackiego. Polacy, którzy znają język rosyjski nie powinni mieć jednak problemów z porozumieniem się, przynajmniej w podstawowym zakresie. Obowiązującą walutą jest Euro, a w podróż do Czarnogóry najlepiej wybrać się w okresie od kwietnia do września.

Czechy

Nie trzeba pokonywać tysięcy kilometrów, by poddać się odnowie biologicznej w XVIII-wiecznym SPA, zasmakować najlepszego piwa na świecie i wejść na szczyt, z którego woda spływa do trzech mórz - Północnego, Bałtyckiego i Czarnego. Wystarczy udać się do Czech. Nasi sąsiedzi często są trochę pomijani w urlopowych planach - całkowicie niesłusznie. Czechy (Česko) to kraj, który ma wiele zalet, pięknych miejsc turystycznych i gościnnych mieszkańców. Jest podzielony na trzy krainy historyczne: Czechy Właściwe (Środkowe), Morawy oraz Śląsk Czeski. Większość tych terenów ma charakter wyżynny i górski, z klimatem umiarkowanym i ciepłym.
      Na mapie Republiki Czeskiej najbardziej rzucają się w oczy miasta takie jak Praga, stanowiąca środkowoeuropejską perłę architektury, Pilzno, słynące z najlepszego piwa na świecie, Karlowe Wary i Mariańskie Łaźnie - luksusowe ośrodki odnowy biologicznej oraz kurorty górskie: Harrachov, Szpindlerowy Młyn, Vitkovice czy Rokytnice. Gdyby odwiedzić każde z nich choćby na jeden dzień, można byłoby się przekonać jak zróżnicowane są Czechy i jak wiele mają do zaoferowania. Z górskiego szlaku "czeskiego raju", a narciarskiej trasy w zimie, można przesiąść się na rower lub skuter i tym sposobem zwiedzać urocze zakątki starych miast. A zabytków jest w nich mnóstwo: Hradczany, Most Karola i Katedra w Pradze, starówka w Telč, zamek w Karlštejn, jaskinie Morawski Kras, uzdrowisko w Karlowych Warach, średniowieczna zabudowa Kutnej Hory i Tăboru...
      Czechy nie mają dostępu do morza, lecz nie oznacza to, że "leniuchy" nie znajdą tutaj czegoś dla siebie. Dobrą alternatywą są przytulne "hospody", w których można sprobować tradycyjnych "knedlików" i oryginalnego piwa. Co prawda, po gościnie w takim miejscu łatwo można zgubić drogę wśród ciasnych uliczek, ale to też może okazać się prawdziwą przyjemnością - Czesi są otwarci, towarzyscy i pełni poczucia humoru. I co ważne - władają językiem, który każdy Polak bez problemu zrozumie.

Informacje praktyczne
Prawie 95% mieszkańców Republiki Czeskiej mówi w języku ojczystym. Ze względu na wspólne korzenie językowe, a więc i podobieństwo słów, Polacy zazwyczaj dobrze porozumiewają się z Czechami. Waluta obowiązująca to Korona Czeska. Infrastruktura turystyczna jest bardzo dobrze rozwinięta.

Francja

Republika Francuska (France) od wieków tkwi w "wielkiej historii świata", rodzi niezwykłe osobowości, przywódców i artystów. Plasuje się na szóstym miejscu pod względem rozwoju i na jedenastym w kategorii: warunki życia. Od lat, niezmiennie, jest miejscem uwielbianym przez podróżnych. Francja leży nad dwoma morzami: Śródziemnym, Północnym, a na zachodzie nad Zatoką Biskajską. Dzięki tej lokalizacji, na skrzyżowaniu historycznych szlaków, wiodących z Europy Środkowej na Półwysep Pirenejski i w sąsiedztwie dobrze rozwiniętych państw, sama stała się jednym z najpotężniejszych i najzamożniejszych krajów na świecie.
      Turystyka we Francji kwitnie, dzięki zróżnicowaniu geograficznemu i klimatycznemu. Na północy kraju temperatury są umiarkowane, dość ciepłe, jednak im bliżej Atlantyku, powietrze staje się coraz bardziej wilgotne, a pogoda deszczowa. Południe natomiast wystawione jest na działanie klimatu śródziemnomorskiego, wysokich temperatur i upalnej, suchej pogody. Reszta kraju zbliża się do klimatu kontynentalnego, ale w rzeczywistości, poszczególne regiony charakteryzują się swoim oryginalnym mikroklimatem. Wybrzeże francuskie, słynna na całym świecie Riwiera Śródziemnomorska (znana tez jako Lazurowe Wybrzeże), to najpopularniejszy rejon turystyczny, ściągający rocznie ok.10 milionów turystów. Ale oprócz Saint-Tropez i Cannes, Republika Francji szczyci się świetnie przygotowanymi dla potrzeb narciarzy Alpami, piękną Korsyką, historycznymi Alzacją i Bretanią oraz "winną" Burgundią. Różnorodność i kontrastowość tego kraju sprawia, że wszyscy odnajdą tu właśnie to, czego oczekiwali. Narty, snowboard, wspinaczka i wędrówki - w górach, plaże i lazurowa woda - na Riwierze, degustacje wina i serów, spokój i piękne krajobrazy - w głębi lądu. A miłośnicy zabytków i muzeów? Mają do dyspozycji cały Paryż, Lyon, Niceę i Strasburg, oraz wiele mniejszych miasteczek.

Informacje praktyczne
Jeśli nie znamy francuskiego, bez problemów porozumiemy się w języku angielskim. Najbardziej dogodnego terminu wyjazdów do Francji - po prostu nie ma. Jeśli lubimy upały i plażowanie, odpowiednie będą miesiące letnie: od maja do września. Na łagodniejsza pogodę (dogodną np. przy zwiedzaniu) możemy liczyć wiosną i wczesną jesienią. Obowiązującą walutą jest Euro.

Hiszpania

Hiszpania – wakacje
      Czy jest na świecie kraj, który bardziej kojarzy się z beztroskimi wakacjami niż słoneczna Hiszpania? Malownicze wybrzeża, egzotyczna roślinność, śródziemnomorskie potrawy, niekończące się plaże, zawsze piękna pogoda. Witajcie w turystycznym raju! Witajcie w Hiszpanii!
      Wypoczynek w Hiszpanii to gwarancja udanego urlopu: piękna, słoneczna pogoda, przepyszne potrawy śródziemnomorskiej kuchni, cudowne plaże, obmywane przez wody Morza Śródziemnego, malownicze krajobrazy, zabytkowe zakątki. Lista atrakcji wydaje się nie mieć końca! Najpopularniejszą i najczęściej wybieraną przez turystów częścią jest południowa część Hiszpanii, czyli wybrzeże śródziemnomorskie.
      Skąpana w słońcu Andaluzja (Andalucia) słynie z niezwykłych krajobrazów, zawsze udanej pogody oraz niekończącej się zabawy. Ta południowa prowincja Hiszpanii, położona u wybrzeży Morza Śródziemnego, znana jest również na całym świecie jako miejsce narodzin flamenco. Stolica prowincji to Sewilla (Sevilla), ze słynną areną walki byków, gdzie odbywają się corridy. Miasto znane jest również z wielkich procesji organizowanych na tutejszych ulicach w okresie wielkopostnym i wielkanocnym.
      Najpopularniejszym turystycznym zakątkiem Andaluzji jest Costa del Sol, co po hiszpańsku oznacza "wybrzeże słońca". Trudno o lepszą wizytówkę! Ten niezwykły turystyczny raj z pewnością dostarczy każdemu niezapomnianych wrażeń, atrakcji i wymarzonego wypoczynku. Uwielbiasz sporty wodne? Jesteś amatorem rowerowych wycieczek? Chcesz zajadać się pysznymi daniami kuchni śródziemnomorskiej albo poleniuchować na jednej z najpiękniejszych plaż świata? Po prostu spakuj walizkę i przybywaj do słonecznej Hiszpanii!
      Najważniejszym miastem regionu oraz jednym z najbardziej znaczących portów Hiszpanii jest Malaga (Málaga). Warto poświęcić trochę czasu, aby zobaczyć tutejsze zabytki, m. in. takie jak Zamek Gibralfaro ("góra z latarnią morską", ruiny zamku z XIV w.), ruiny rzymskiej twierdzy Alcazaba, czy też Muzeum Sztuk Pięknych, mieszczące się w domu, w którym na świat przyszedł Pablo Picasso. Współczesna Malaga to tętniący życiem ośrodek turystyczny, pełny niezwykłych atrakcji, rozrywek oraz całonocnych imprez w rytmach hiszpańskiej muzyki. Liczne restauracje kuszą zapachem śródziemnomorskich potraw, a urokliwe ulice zapraszają do spacerów oraz wakacyjnych zakupów.

Hiszpania – plaże
      Najpiękniejsze plaże świata. Tak najkrócej oddać można piękno nadmorskiego krajobrazu Hiszpanii. Gorący klimat, łagodne morskie bryzy sprzyjają kąpielom słonecznym. Amatorzy plażowania mogą wylegiwać się na piasku pochodzenia wulkanicznego na jednej z Wysp Kanaryjskich lub oddać się beztroskiemu lenistwu na tradycyjnej plaży na Balearach lub na śródziemnomorskim wybrzeżu kontynentalnej Hiszpanii.

Hiszpania – wyspy
      Na hiszpańskich archipelagach (Baleary, Wyspy Kanaryjskie) wakacje trwają cały rok. To najbardziej rozrywkowe europejskie wyspy i jedne z najbardziej popularnych miejsc wypoczynkowych na świecie. Niekończące się fiesty, piękne krajobrazy, słoneczna pogoda to gwarancja udanego wypoczynku. Można tu dostać się zarówno drogą powietrzną (na każdej wyspie znajduje się lotnisko) jak i morską (bardzo dobre połączenia promowe).

Hiszpania – Baleary
      Baleary to najdalej na zachód położony archipelag na Morzu Śródziemnym. Zaledwie 2 godziny rejsu promem z kontynentalnej Hiszpanii dzielą nas od tych wakacyjnych wysp: Majorki, Minorki, Ibizy i Formentery. Każda z nich posiada swój niepowtarzalny charakter. Ibiza, roztańczona wyspa, trafiła nawet do Księgi Rekordów Guinnessa, jako najbardziej rozrywkowe miejsce na świecie!
      Najpopularniejsza i najczęściej odwiedzana to Majorka, jednak inne wyspy także mają do zaoferowania wiele ciekawych atrakcji. Spragnieni rozrywek i imprez zatrzymają się na Ibizie, rodziny z dziećmi oraz miłośnicy prehistorycznych budowli wybiorą Minorkę, a Formentera zachwyci miłośników spokoju i ciszy.
      Baleary to niezwykle zróżnicowane krajobrazy i niespotykana przyroda, dlatego też 40% archipelagu to obszar chroniony. Wycieczki do tutejszych parków krajobrazowych i rezerwatów to doskonała okazja, aby zachwycić się egzotyczną roślinnością. Liczne ścieżki rowerowe zachęcają do dalszych wypraw w głąb wyspy. Baleary od 1983 roku zyskały status autonomicznej prowincji. Ich stolicą zostało miasto Palma de Mallorca, położone na Majorce. Warto wybrać się tam na wycieczkę, gdzie prócz typowo wakacyjnych atrakcji takich jak parki wodne czy dyskoteki, czekają tam na nas liczne zabytki jak np. secesyjne domy, urokliwe zabytkowe uliczki, zachęcające do wakacyjnych spacerów. Niesamowite wrażenie robi katedra La Seu, uważana za jedną z najlepszych gotyckich budowli Hiszpanii. Ciekawym wydarzeniem są coroczne regaty o trofeum Księżnej Sofii. Majorka jest miejscem, w którym chętnie przebywają artyści całego świata. Jej walory docenił sam Fryderyk Chopin, spędzając tutaj wraz z George Sand wakacje w 1838 roku.

Hiszpania – Wyspy Kanaryjskie
      Wyspy Kanaryjskie to kolejny wakacyjny hiszpański archipelag. Do najsłynniejszych wysp należą Teneryfa, Gran Canaria, Fuerteventura, Lanzarote. Te położone u wybrzeży Afryki na Oceanie Atlantyckim niezwykłe wyspy, posiadają bogatą tradycję turystyczną – przybywali na nie starożytni Grecy i Rzymianie, nazywając je "Wyspami Szczęśliwymi". Panujący tutaj oceaniczno-subkontynentalny klimat odznacza się wysokimi temperaturami i rzadkimi opadami – gwarantuje to udaną pogodę przez cały wakacyjny pobyt. Słońce świeci tutaj przez 300 dni w roku! Urlop spędzony na Teneryfie bez wątpienia przyniesie wymarzony wypoczynek. Niewielka powierzchnia Teneryfy (ok. 2000 km2) i świetnie rozwinięta sieć dróg pozwala na odkrycie różnorodności tej egzotycznej wyspy. Panują tutaj idealne warunki do uprawiania sportów wodnych. Ściągają tutaj przede wszystkim amatorzy windsurfingu i nurkowania – tajniki zgłębić można w jednej z licznych szkół sportów wodnych. Na amatorów kąpieli słonecznych czeka niezwykła okazja – mogą oddawać się przyjemności plażowania, leżąc na piasku pochodzenia wulkanicznego lub też wybrać jedną z plaż, na którą piasek sprowadzony został z samej Sahary! Warto odwiedzić park wodny Siam Park, gdzie zbudowano najdłuższą sztuczną rzekę w Europie, czy też Loro Parque, park zoobotaniczny z ponad 1000 gatunkiem papug i pokazem tresury delfinów. Zwolennikom aktywnego wypoczynku polecamy wycieczkę na wulkan Teide (3718 m n. p. m., wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO), którego ośnieżony czubek dał początek nazwie wyspy (Tenerife oznacza "biała góra"). Niesamowite wrażenie z pewnością zrobi wizyta w Los Gigantos, gdzie wszyscy zachwycają się monumentalnymi klifami, spadającymi pionowo do oceanu.

Hiszpania – wycieczki fakultatywne
      Wybrzeże Costa del Sol to świetna baza wypadowa zarówno dla wycieczek wzdłuż wybrzeża, jak również dalszych wypadów na hiszpańskie wyspy: na Baleary lub Wyspy Kanaryjskie. Ciekawą propozycją jest wycieczka na pobliski Gibraltar, najbardziej na południe wysunięty kraniec Europy. Obowiązkowym punktem programu jest słynna Skała Gibraltarska, gdzie spotkać możemy mogoty – jedyne żyjące w Europie małpy. Ze szczytu góry widać już afrykańskie wybrzeże, dlatego też wizyta w tym zamorskim terytorium brytyjskim to niepowtarzalna okazja, żeby wybrać się na krótki wypad do Maroka.
      Podróż przez Andaluzję to możliwość poznania urokliwych zakątków tego malowniczego regionu Hiszpanii. Warto wybrać się do Grenady (Granada, ok. 120 km). Wśród tutejszych zabytków koniecznie trzeba zobaczyć Alhambrę (warowny zespół pałacowy z XIII w., dzieło architektury arabskiej), Albaicin (zabytkowa dzielnica z mauretańskim klimatem) oraz gotycko-renesansową katedrę z XVII wieku. O niezwykłości tego miasta świadczy hiszpańskie przysłowie: kto nie widział Grenady, ten niczego nie widział. W pobliskich górach Sierra Nevada można… pojeździć na nartach!
      Kolejna propozycja to wycieczka do Kordoby (Córdoba, ok. 160 km), średniowiecznej stolicy państwa Maurów. Obowiązkowy punkt programu to wizyta w Alkazar (zespół fortyfikacji z III wieku z przepięknymi ogrodami i sadzawkami) oraz Mezquita (przebudowany na katedrę meczet, jedno z najwspanialszych dzieł architektury islamu).

Hiszpania – kuchnia
      Wakacje w Hiszpanii to doskonała okazja do skosztowania typowych hiszpańskich potraw, takich jak paella (ryż z szafranem przyrządzany z kurczakiem lub owocami morza), czy tortilla. Każdy region posiada jednak własne, bogate tradycje kulinarne, z którymi warto się zapoznać kosztując lokalne potrawy.
      Tradycyjna kuchnia andaluzyjska opiera się na dość prostych potrawach ze świeżych składników. Przecierane pomidory, papryka, czosnek to składniki smacznej zupy, zwanej "gazpacho". W Maladze danie to, wzbogacone o świeże migdały i przyprawione winogronami, nosi nazwę "ajo blanco".
      Od lat 90. XX wieku kuchnia Balearów przeżywa powrót do swej tradycji kulinarnej. Składniki potraw to istne odzwierciedlenie burzliwych dziejów tego hiszpańskiego archipelagu. Rzymianie przywieźli oliwki, Maurowie – migdały i pomarańcze, a z hiszpańskimi kolonistami na wysypy przybyły: papryka, pomidory i ziemniaki. Na Minorce, w miejscowości Maó, francuski hrabia skosztował pysznego sosu, który przywiózł ze sobą do Francji. Na cześć miasta sos nazwano "mahonnaise", czyli majonez.
      Sos z oliwy, octu i soli z dużą ilością czosnku, z dodatkiem miejscowych przypraw to składniki "mojo", kulinarnego symbolu Wysp Kanaryjskich. Sos ten najczęściej podawany jest do tradycyjnej potrawy "papas arrugada", czyli małych ziemniaków gotowanych w mundurkach. Zamiast chleba jada się tutaj "gofio" – masę pieczoną z pszenicy, kukurydzy lub jęczmienia. Wizyta na Wyspach Kanaryjskich to oczywiście raj dla smakoszy owoców morza, które stanowią podstawowy składnik wielu lokalnych potraw, m. in. słynnej rybnej zupy "caldo de pescado".

Hiszpania – pogoda
      Wakacje w Hiszpanii to gwarancja udanej pogody. Śródziemnomorski klimat, słońce przez ponad 300 dni w roku, rzadkie opady – takie idealne połączenie składa się na wymarzoną wakacyjną pogodę. Średnia temperatura w lipcu i sierpniu to ok. 30°C. Wybrzeże Morza Śródziemnego to raj zarówno dla plażowiczów, jak i miłośników aktywnego wypoczynku – panują tutaj świetne warunki do uprawiania sportów wodnych.

Hiszpania – noclegi
      Turystyka w Hiszpanii prężnie zaczęła się rozwijać od połowy XX wieku. Niekończąca się popularność tego zakątka świata wpływa na ciągły rozwój i ulepszanie infrastruktury turystycznej. Dzięki bardzo bogatej ofercie noclegowej, turyści mogą wybierać spośród licznych hoteli z opcją All Inclusive, apartamentów, kwater prywatnych o różnym poziomie i standardzie. Mieszkańcy są bardzo otwarci i bardzo gościnni – warto przekonać się o tym samemu, wybierając jedną z licznych opcji noclegowych zarówno na hiszpańskich wybrzeżach, jaki i hiszpańskich wyspach.

Słowacja

Słowacja to piękny, górzysty kraj, który ma wspaniałe walory krajobrazowe i przyrodnicze. Wysokie szczyty, malownicze jeziora, tajemnicze jaskinie, baseny ze zdrowotną wodą termalną i niezwykle przyjaźni mieszkańcy sprawiają, że można tutaj spędzić całe wakacje. W stolicy kraju znajduje się wiele interesujących zabytków, np. zamek Hrad, z którego roztacza się najpiękniejszy widok na Bratysławę, ratusz miejski z XV wieku czy Pałac Prymasowski. Osoby zafascynowane kulturą ludową powinny koniecznie zwiedzić Cicmany, niewielką wioskę położoną koło Żyliny. Większość jej zabudowy stanowią drewniane chałupy. Na ich ścianach znajdują się oryginalne malunki stanowiące swojego rodzaju oddzielne dzieła sztuki. Niewiele krajów może poszczycić się tak powszechnie występującymi zjawiskami krasowymi. Choć z ponad 4 tysięcy słowackich jaskiń można zobaczyć jedynie 12 to ich widok zapiera dech w piersiach. W tutejszych uzdrowiskach są leczone m.in. choroby narządu ruchu, układ nerwowy oraz problemy związane z metabolizmem. Najbardziej znane sanatorium to Pieszczany leżące w południowo-zachodniej części Słowacji. Znajdujące się tutaj wody termalne osiągają temperaturę około 70 stopni Celsjusza. Miłośnicy historii z pewnością będą chcieli zobaczyć kilka z ponad 150 zamków. Jednym z najciekawszych takich zabytków jest Zamek Orawski, który stanowił kiedyś twierdzę graniczną na północy Węgier, chronił szlak handlowy do Polski i był centrum administracyjnym Orawy. Zaczęto go budować po najeździe tatarskim w 1241 roku. Swój dzisiejszy wygląd zamek zyskał w 1611 roku. Zwiedzanie zamku urozmaicają pokazy walk rycerskich, tresury ptaków oraz koncert muzyki dawnej. Pobyt tutaj będzie niezapomnianym przeżyciem!

Słowenia

Słowenia, to państwo o powierzchni niewiele przekraczającej wielkość naszego województwa małopolskiego (20 256 km2), posiadające dostęp do Morza Adriatyckiego na długości 46 km. Trudno uwierzyć, że na tak niewielkim terytorium turysta ma wprost nieograniczone możliwości zwiedzania i spędzania wolnego czasu. Od górskich wędrówek poczynając, przez paralotniarstwo,kolarstwo trekkingowe, po huczną zabawę w takt ludowej muzyki, leniwe korzystanie z promieni słonecznych i morskiej bryzy. Tak wiele atrakcji na tak małym obszarze sprawia, że Słowenia czerpie z turystyki niemałe dochody. Kraj ten może się pochwalić największym produktem narodowym brutto wśród nowoprzyjętych państw Unii Europejskiej. Z początkiem roku 2007 Słowenia weszła do strefy Euro. To świadczy o tym, jak mocny i stabilny gospodarczo jest kraj położony między Alpami Julijskimi a Adriatykiem.
      Licząca dwa miliony mieszkańców Słowenia stanowi połączenie trzech klimatów: śródziemnomorskiego na wybrzeżu, kontynentalnego w głębi kraju i alpejskiego na północy. Krajobraz w ogromnej większości jest górski i leśny. W południowo-zachodniej części kraju gęsto występują malownicze zjawiska krasowe: podziemne rzeki i jaskinie, które Słoweńcy dumnie nazywają "skarbami swojej ziemi". Mowa np. o Jaskini Postojnej (Postojna Jama) i Jaskiniach Szkocjańskich wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO. Dumni są także ze swoich miast, łączących włoskiego ducha z austriackim porządkiem: tętniącej życiem stolicy Ljubljany i jej pięknej starówki, nadmorskiego Koperu i rozrywkowego Portoroz, a także Piranu, Cerknicy, Bledu, Ptuja i wielu innych. Wiele z tych miast należało w przeszłości do Republiki Weneckiej, i każdy kto w Słowenii był potwierdzi, jak bardzo podobne są te dwie kultury. Słoweńcy są gościnni, otwarci i spontaniczni, niczym rodowici Włosi.
      Republika Słoweńska, choć niewielka obszarem, atrakcje oferuje na miarę kraju kilkakrotnie większego. Warto naocznie sprawdzić cuda tutejszego krajobrazu, kuchni, architektury i przekonać się o wielkiej serdeczności mieszkańców, którzy usilnie proszą by nie mylić ich ojczyzny ze... Słowacją.

Informacje praktyczne
W Słowenii używa się języka słoweńskiego, a także włoskiego i węgierskiego. Bez większych problemów można się także porozumieć po angielsku. Organizacja turystyczna jest na doskonałym poziomie, w każdym punkcie informacji można otrzymać darmową mapkę i informator turystyczny. Obowiązująca waluta - Euro.

Włochy

      Gdy słyszysz "Italia" najczęściej stają ci przed oczyma weneckie gondole, rzymskie Koloseum, czy krzywa wieża w Pizie… na policzkach czujesz morską bryzę, a podniebienie rozkosznie smakuje południowych win.. Wielu – nie bez powodu - Włochy kojarzą się również z dobrą zabawą i świetną kuchnią. Niezależnie czy i ile razy byłeś już we Włoszech, wakacje spędzone na południu Europy to niezapomniane doświadczenie – zarówno dla weteranów podróży, zapalonych miłośników historii, jak i amatorów śródziemnomorskich uciech i zabaw. Dlatego zapraszam Was w wirtualną podróż po słonecznej Italii, pełną przygód, aromatu włoskich oliwek i smaku oregano… kto wie, być może któreś z was podczas tych wakacyjnych miesięcy przeniesie się na Półwysep Apeniński nie tylko w wyobraźni…

Północ nie tylko dla narciarzy
      Już na wstępie należy zaznaczyć, że włoskie Dolomity i Górną Adygę (zwaną również Południowym Tyrolem) kochają wszyscy – od miłośników górskich wędrówek, aż po wielbicieli zimowych sportów, którzy od pierwszego dnia lata zaczynają wypatrywać… pierwszych płatków śniegu! Tętniące życiem kurorty narciarskie, przystępne jak na Europę Zachodnią ceny, a przede wszystkim niezapomniana atmosfera – to wszystko sprawia, że sezon w Alpach trwa cały rok. Turyści chętnie zatrzymują się w Trydencie i pobliskich ośrodkach narciarskich, takich jak chociażby bogaty w różnorakie tradycje St. Ulrich, czy uzdrowisko Meran. Obie miejscowości bogate są w zabytki i atrakcje dla letników, dlatego wypoczynek w okolicach Trydentu to doskonały pomysł także podczas słonecznych miesięcy.
      Kiedy już przedrzemy się przez pasmo cudownych Alp, czeka na nas przygoda z Wenecją, której chyba nikomu nie trzeba specjalnie reklamować. Philippe de Commynes – francuski dyplomata czasów oświecenia powiedział niegdyś: "Wenecja jest najwspanialszym z miast jakie kiedykolwiek widziałem, najbardziej gościnnym dla posłów i cudzoziemców, i rządzonym najmądrzej."I choć obawiam się, że gdyby Commynes żył w czasach obecnych o polityce (nie tylko weneckiej) wcale by się w takich superlatywach nie wysławiał, to jasnym jest, iż Wenecja – jak większość świetnych miast Półwyspu – nie straciła ani trochę ze swej gościnnej, międzynarodowej atmosfery.
      Zwiedzając miasto koniecznie należy udać się w podróż gondolą, przespacerować się po placu św. Marka oraz "zaliczyć" rejs na oddaloną o zaledwie kilka minut jazdy tramwajem wodnym, pełną niespodzianek wysepkę Burano. Warto wiedzieć, że na tej liczącej około 4 tysiące mieszkańców wysepce nie znajdziemy dwóch domów pomalowanych na ten sam kolor. Kaprys? Wcale nie. Obecnie to lokalne władze decydują o barwach tynku domów prywatnych.
      Przejeżdżając przez rejon Veneto (Wenecja Euganejska) nie sposób ominąć też Weronę i to nie tylko ze względu na słynny dom Julii. Werona to przede wszystkim tętniąca życiem stolica sztuki, bogata – nie tylko w przenośni, ale i dosłownie. Swój sukces miasto zawdzięcza korzystnemu usytuowaniu i sprzyjającym zawirowaniom historycznym. Już w starożytności stanowiło węzeł komunikacyjny, a w XIII wieku za czasów rządów rodu Scaligeri, Werona zasłynęła z zapierającej dech w piersiach architektury, co więcej wiele z powstałych wtedy budynków można podziwiać po dziś dzień. Ogromną część zabytków Werona zawdzięcza również Austriakom. To właśnie pod panowaniem austriackim rozwinęło się budownictwo wojskowe, w tym np. zamek św. Piotra.
      Alpejskie kurorty, Wenecja i Werona to rzez jasna tylko część uroków północnej Italii. Dwutygodniowy urlop to stanowczo za mało by zwiedzić wszystkie interesujące zakątki regionu, ale wystarczająco by wypocząć w słonecznym blasku plaż i jednocześnie choć trochę oswoić się z włoską kulturą i historią. Na północy warto również odwiedzić Piemont, Lombardię i słynny Mediolan oraz Jezioro Garda – raj dla kajakarzy i amatorów sportów wodnych. Kwatery prywatne, apartamenty oraz kampingi znane są tam głownie z wyjątkowo przystępnych cen oraz przyjaznego otoczenia dla rodzin z dziećmi i młodzieży. Rozliczne parki rozrywki, zjeżdżalnie i rollecostery, a nawet delfinaria bez wątpienia uczynią wczasy we Włoszech pełnymi różnorakich atrakcji. W przypadku niepogody, czy "przesytu" miejscowymi atrakcjami, zarówno Piemont jak i Jezioro Garda to doskonałe punkty wypadowe dla wycieczek fakultatywnych, chociażby do wspomnianej wcześniej Wenecji, Werony, ale także do Rzymu. Ponadto Garda to jezioro graniczne, można więc wybrać się na wycieczkę do pobliskiej Lotaryngii.

Romantyczna Toskania i zabytkowy Rzym
      Czas już jednak najwyższy opuścić rejony północy, bowiem na horyzoncie jawi się owiana legendą Toskania - Otoczona rozlicznymi urokliwymi wyspami, pełna zabytków, czaru i chyba najlepszych w całych Włoszech pizzerii. To właśnie w Toskanii, w miasteczku Massa powstała najdłuższa pizza świata – jej długość przekraczała 400 metrów!
      Z przyzwoitej kuchni (i nie tylko!) słynie również Florencja – zwana perłą Toskanii i przez długie lata uważana za najpiękniejsze miasto całej Italii. Place, katedry, kościoły oraz fantazyjne wnętrza są wynikiem pracy wielu artystów inspirowanych niezwykłą atmosferą miasta.
      Rejon w dużej mierze utrzymują turyści. Noclegów należy szukać głównie w kwaterach prywatnych, apartamentach i luksusowych willach. Hotele przypominają raczej małe pałacyki niż turystyczne molochy – otaczają je bajeczne parki i ogrody, a atmosfera tam panująca pozwala poczuć się jak w swoim własnym toskańskim domu. Malownicze krajobrazy Toskanii zachęcają nie tylko do wycieczek samochodem, czy autokarem, ale również.. rowerem! Godną polecenia wydają się okolice miejscowości Cecina – jej położenie sprawia, że podczas spędzonego tam urlopu, na pewno nie będziemy się nudzić. Charakteryzują ją bowiem nie tylko piękne widoki i cudowna plaża. Oddalona jest niecałą godzinę drogi od wspomnianej wyżej Florencji i kilkanaście minut od innego cudownego miasta Toskanii – Livorno, jednego z największych włoskich portów.
      Niezależnie ile dni spędzilibyśmy w Toskanii, zawsze pozostanie nam pewien niedosyt i poczucie, że wczasy upłynęły zbyt szybko. By więc osłodzić nieco gorzkie pożegnanie, tuż po opuszczeniu krainy artystów i smakoszów wina, zapraszam do miejsca, do którego podobno doprowadzi nas każda droga…
      Jednodniowa wycieczka do Rzymu to absolutne minimum, jakie należy przeznaczyć na zwiedzanie miasta, które obok miast Hellady stanowi kolebkę kultury współczesnej Europy. Rzecz jasna niemożliwym jest by zobaczyć wszystkie ciekawe zakątki w przeciągu 24 godzin, nawet przy założeniu, że podczas rzymskiej doby nie śpimy i nie jemy, a z miejsca na miejsce przemieszczamy się omijającym korki helikopterem. Jednak jak w każdej europejskiej stolicy, tak i w Rzymie znajdziemy tak zwane miejsca obowiązkowe, które absolutnie każdy turysta zobaczyć powinien. Bez wątpienia należy do nich Koloseum, Kaplica Sykstyńska, watykański plac św. Piotra, czy Hiszpańskie Schody. Warto też pamiętać o polskich akcentach stolicy Italii, takich jak aleja marszałka Piłsudskiego, czy ulica Adama Mickiewicza.
      Najlepszą porą na wycieczkę do Rzymu wydaje się być lato – i choć upał może trochę doskwierać, zwłaszcza w południe, to jednak warto przyjechać tutaj właśnie podczas wakacji. Wielu mieszkańców opuszcza wtedy miasto – korki są więc zdecydowanie mniej uciążliwe, a dodatkowo każdego tygodnia odbywa się minimum jedna ciekawa impreza na świeżym powietrzu, jak np. uwielbiany przez turystów (i nie tylko) Rome Wine Festiwal. Sam św. Paweł pisał w liście do Tymoteusza: Samej wody już nie pij, używaj natomiast po trosze wina ze względu na żołądek i częste twe słabości
      Wracając jednak do spraw organizacyjnych… Jak dotrzeć do Rzymu, czy Toskanii, jeśli nie podróżujemy samochodem? W pobliżu Rzymu znajdują się dwa duże lotniska – Fiumicino i obsługiwane również przez tanie linie lotnicze Ciampino. Z obydwóch miejsc łatwo dotrzemy do centrum – jeśli nie taksówką, to koleją, bądź metrem.

Południe dla wielbicieli błogiego lenistwa
      Południe Włoch to rejon najcieplejszy i otoczony atmosferą błogiego lenistwa. Kalabria to sam czubek Apenińskiego buta. Region położony jest między dwoma morzami – Jońskim i Tyrreńskim. Jeśli szukasz miejsca, które zapewni Ci nieco spokoju i prywatności, Kalabria jest z całą pewnością idealnym miejscem na wypoczynek. Nie zawiodą się też esteci – południe Półwyspu Apenińskiego posiada bowiem niezwykłe malownicze i czyste wybrzeże. Niewielkie miasteczka otaczają góry – Monte Pollino, Sierre, Sila i Aspromonte, a od strony morza - wyspy eolskie. Kalabria słynie również z uprawy oliwek i specyficznej, niezwykle pikantnej kuchni. To właśnie stąd pochodzi bakłażan, czy czerwona cebula. Jednak w okolicy próżno szukać hałaśliwych kurortów i zatłoczonych hoteli – Kalabria to rejon niemalże dziewiczy – także turystycznie. Wizyta na południu Włoch to za każdym razem niezwykła przygoda, można tu odkrywać - niemalże w nieskończoność – niezwykłą roślinność, górskie szlaki, morskie jaskinie i zabytki – pamiętające czasy starożytnych Greków i Rzymian.
      Wisienką na naszym włoskim torcie będzie jednak nie Kalabria, a Sycylia – miejsce, gdzie można kompletnie zapomnieć o bożym świecie. Wypoczynek tam to prawdziwa uczta.. przede wszystkim dla ciała. Otwarte do samego rana bary i dyskoteki, ekskluzywne drinki, wyborne wino i szerokie, piaszczyste plaże – czego chcieć więcej? Zdecydowana większość hoteli (a nawet apartamentów) wyposażona jest w sporej wielkości baseny, a podawane tam przekąski sprawią, że będziecie chcieli tam spędzać całe dnie. Noce bowiem zarezerwowane są na szaleńczą zabawę w rytm latynoskiej muzyki. Ta największa wyspa Morza Śródziemnego już w starożytności zwana była – nie bez powodu – spichlerzem Italii. To stąd importowano zboże i… niewolników! Od dawien dawna był to również punkt strategiczny umożliwiający podboje w Afryce.
      Na turystów czekają tu nie tylko ekskluzywne hotele (m. in. w Gardini Naxos, Taoriminie), ale także cało mnóstwo zabytków tak z czasów greckich jak i panowania Normandów. Zapewne warto wybrać się na wycieczkę do stóp Etny i przespacerować się historycznymi ulicami Palermo. Jednak miłośników odkrywczych podróży lojalnie ostrzegam – wycieczki dookoła wyspy planować można zawsze… byle nie w sierpniu. Jest to pora, kiedy temperatura sięga zenitu i jeśli już spędzamy urlop na Sycylii – lepiej zadowolić się hotelowymi uciechami i licznymi kąpielami w morzu. Upały podczas podróży bywają doprawdy uciążliwe.

Jedziemy na wycieczkę
      Niestety wyobrażeniem o skąpanej w słońcu Sycylii kończymy naszą wirtualną podróż po Italii. Jestem pewna, że nie jednemu z Was przyśni się dziś rzymskie Koloseum, toskańskie winnice, weneckie gondole i wybrzeże Kalabrii. Jednak najpiękniejsze nawet marzenia nie dorównują prawdziwym obrazom Półwyspu Apenińskiego, nie oddają w pełni panującej tam atmosfery – zabawy i serdeczności. Każdego, kto dysponuje, choć kilkoma dniami wolnego czasu (niezależnie, w jakiej porze roku) szczerze do Włoch zapraszam, bo – jak zdążyliście się przekonać – każdy znajdzie tu zakątek, gdzie poczuje się jak w raju.